Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement

Een bestuurder is meestal niet met zijn privévermogen aansprakelijk voor de schulden van zijn onderneming. De rechtspersoon, bijvoorbeeld een bv, staat daar zelf voor. Bij een faillissement zijn er wel uitzonderingen. Als het bestuur zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld, kan de curator de bestuurder persoonlijk aanspreken.

De hoofdregel

Wie via een rechtspersoon onderneemt, scheidt zijn zaken van zijn privévermogen. Gaat het bedrijf failliet, dan blijven de schuldeisers in beginsel achter bij de boedel en kunnen zij niet bij de bestuurder privé aankloppen. Die scheiding is een kernreden om een bv op te richten.

Kennelijk onbehoorlijk bestuur

De belangrijkste uitzondering staat in het Burgerlijk Wetboek. Heeft het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk vervuld in de drie jaar vóór het faillissement, en is dat een belangrijke oorzaak van het faillissement, dan zijn de bestuurders aansprakelijk voor het tekort in de boedel. Het gaat om onmiskenbaar verkeerd bestuur, niet om een ongelukkige inschatting of gewone tegenslag.

Het wettelijk vermoeden

Twee verplichtingen wegen zwaar. Een bestuur moet de jaarrekening op tijd deponeren en een deugdelijke boekhouding voeren. Is een van beide niet nagekomen, dan staat vast dat sprake is van onbehoorlijk bestuur, en wordt vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement was. De bestuurder mag dat vermoeden weerleggen, maar de bewijslast ligt dan bij hem. Dit maakt de administratie en de tijdige deponering voor de curator een logisch eerste aanknopingspunt.

Andere gronden

Aansprakelijkheid kan ook losstaan van het tekort in de boedel. Een bestuurder die namens het bedrijf verplichtingen aangaat terwijl hij weet dat het die niet kan nakomen, of die vlak voor het faillissement bewust bepaalde schuldeisers voortrekt, kan op grond van onrechtmatige daad aansprakelijk zijn tegenover die schuldeisers.

De rol van de curator

De curator onderzoekt de oorzaken van het faillissement en het handelen van het bestuur. Hij legt zijn bevindingen vast in de openbare verslagen, zie een faillissementsverslag lezen. Vindt hij grond voor aansprakelijkheid, dan kan hij de bestuurder namens de gezamenlijke schuldeisers aanspreken. Wat de curator verder doet, staat in wat doet een curator.