Wat is een faillissement?

Een faillissement is een door de rechtbank uitgesproken toestand waarin iemand zijn schulden niet meer kan betalen. Vanaf dat moment vallen alle bezittingen van de schuldenaar in de boedel. Een curator neemt het beheer over en verkoopt wat er is, om de opbrengst zo eerlijk mogelijk onder de schuldeisers te verdelen. Het doel is dus niet redden, maar afwikkelen.

Wie kan failliet gaan

Zowel bedrijven als particulieren kunnen failliet worden verklaard. Bij een bedrijf gaat het om een rechtspersoon zoals een bv of om een eenmanszaak. Bij een particulier gaat het om een natuurlijk persoon. Voor natuurlijke personen bestaat naast het faillissement ook de schuldsanering, die heel anders verloopt. De verschillen staan in faillissement, surseance en schuldsanering.

Hoe een faillissement ontstaat

De rechtbank spreekt een faillissement uit. Dat kan op eigen aangifte van de schuldenaar, op verzoek van een schuldeiser of op vordering van het Openbaar Ministerie. De rechter toetst of de schuldenaar is opgehouden te betalen. Daarvoor moeten er ten minste twee schuldeisers zijn en moet ten minste één vordering opeisbaar zijn. Eén onbetaalde rekening is dus niet genoeg.

Bij de uitspraak benoemt de rechtbank een curator en een rechter-commissaris. De curator regelt de afwikkeling. De rechter-commissaris houdt toezicht en moet toestemming geven voor de belangrijkste beslissingen. Wat de curator precies doet, lees je in wat doet een curator.

Wat er met de schulden gebeurt

Door het faillissement verliest de schuldenaar de zeggenschap over zijn vermogen. De curator int de openstaande vorderingen, verkoopt de bezittingen en stelt vast wie nog geld krijgt. Schuldeisers melden hun vordering aan bij de curator. Niet iedereen staat daarbij gelijk. Sommige schuldeisers hebben voorrang, zoals de Belastingdienst, en houders van een pandrecht of hypotheek staan deels buiten de verdeling. De rest zijn concurrente schuldeisers, die pas aan de beurt komen als de bevoorrechte schulden zijn voldaan. Hoe je je vordering aanmeldt, staat in een vordering indienen bij een faillissement.

Openbare verslagen

De curator legt verantwoording af in openbare verslagen. Daarin staat onder meer hoeveel geld er in de boedel zit, welke schulden er zijn en hoe de afwikkeling vordert. Die verslagen zijn openbaar. Bij elke zaak op deze site linken we naar de verslagen bij de Rechtspraak. Hoe je zo'n verslag leest, staat in een faillissementsverslag lezen.

Hoe een faillissement eindigt

Een faillissement kan op een paar manieren aflopen. Zit er te weinig in de boedel om iets uit te keren, dan wordt het opgeheven wegens gebrek aan baten. De concurrente schuldeisers krijgen dan niets. Is er wel geld, dan volgt na de verificatie een uitdeling volgens de rangorde. Soms eindigt een faillissement met een akkoord, waarbij de schuldeisers een deel van hun vordering aanvaarden en de rest wordt kwijtgescholden.

Voor een bedrijf betekent het einde van het faillissement meestal ook het einde van de onderneming. Voor een natuurlijk persoon ligt dat anders. Na een faillissement kunnen restschulden blijven bestaan. Daarvoor bestaat de schuldsanering, die bij goed verloop eindigt met een schone lei.