Hoe vraag je een faillissement aan?

Een faillissement wordt door de rechtbank uitgesproken, maar dat gebeurt niet vanzelf. Iemand moet erom vragen. Dat kan de schuldenaar zelf zijn, of een schuldeiser die zijn geld niet krijgt. De twee routes verschillen in wie het doet en hoe het gaat.

Twee routes

Bij een eigen aangifte vraagt de schuldenaar zijn eigen faillissement aan. Bij een aanvraag door een schuldeiser vraagt iemand anders het faillissement van de schuldenaar aan, meestal om betaling af te dwingen. Het Openbaar Ministerie kan een faillissement ook aanvragen, maar dat komt zelden voor en alleen om redenen van algemeen belang.

Wanneer kan een faillissement worden uitgesproken

De rechter spreekt een faillissement pas uit als aan een paar eisen is voldaan. De schuldenaar moet zijn opgehouden te betalen. Er moeten ten minste twee schuldeisers zijn, en ten minste één schuld moet opeisbaar zijn. Die andere schuldeiser heet de steunvordering. Eén onbetaalde rekening is dus niet genoeg, ook niet als die hoog is. Meer over wat een faillissement inhoudt, staat in wat is een faillissement.

Je eigen faillissement aanvragen

Een schuldenaar die geen uitweg meer ziet, kan zijn eigen faillissement aanvragen. Voor zo'n eigen aangifte is geen advocaat nodig. Bij een bv doet het bestuur de aangifte, meestal na een besluit van de aandeelhouders. Een natuurlijk persoon dient de aangifte zelf in bij de rechtbank. Voor een particulier is de schuldsanering vaak een betere weg dan een faillissement, omdat die kan eindigen met een schone lei. De verschillen staan in faillissement, surseance en schuldsanering.

Het faillissement van een ander aanvragen

Krijg je geld van iemand die niet betaalt, dan kun je als schuldeiser zijn faillissement aanvragen. Dat gaat met een verzoekschrift bij de rechtbank, en daarvoor is een advocaat verplicht. In het verzoek onderbouw je je eigen vordering en wijs je op ten minste één andere onbetaalde schuldeiser, de steunvordering. Die steunvordering hoeft niet tot in detail vast te staan. Het is genoeg dat die op de zitting summier blijkt.

De procedure stap voor stap

Na het indienen plant de rechtbank een zitting. De schuldenaar en zijn advocaat krijgen binnen enkele weken een oproep. Op de zitting kan de schuldenaar verweer voeren, en daarvoor heeft hij zelf geen advocaat nodig. De rechter doet een beknopt onderzoek naar de toestand van opgehouden te betalen en naar de pluraliteit. Wijst de rechter het verzoek toe, dan volgt de faillietverklaring, met de benoeming van een curator en een rechter-commissaris. Wat de curator daarna doet, staat in wat doet een curator. Tegen de uitspraak staat nog hoger beroep open, binnen acht dagen.

Een aanvraag als incassomiddel

Voor een schuldeiser is een faillissementsaanvraag ook een drukmiddel. Zodra de schuldenaar de oproep voor de zitting ontvangt, staat er veel op het spel, want een faillissement raakt zijn bedrijf, zijn krediet en zijn reputatie. In de praktijk betaalt een schuldenaar daarom regelmatig alsnog vlak voor de zitting. Betaalt hij, dan wordt het verzoek ingetrokken en kunnen de gemaakte kosten op hem worden verhaald. De rest van de mogelijkheden bij wanbetaling staat in je klant of debiteur is failliet.

Niet voor een betwiste vordering

De aanvraag is bedoeld voor een duidelijke, opeisbare vordering. Is de vordering serieus betwist, dan is een faillissementsaanvraag meestal niet de juiste route. De rechter beoordeelt de zaak summier en niet als een volledige procedure over de vraag of de schuld klopt. Voor een betwiste vordering hoort eerst een gewone incasso- of gerechtelijke procedure.

Kosten

Aan een aanvraag zitten kosten: het griffierecht van de rechtbank en de kosten van de advocaat. Die betaal je in eerste instantie zelf. Betaalt de schuldenaar onder druk van de aanvraag alsnog, dan kun je doorgaans afspreken dat hij ook deze kosten draagt.

Hulp bij een aanvraag

Omdat een advocaat verplicht is en de onderbouwing nauwkeurig moet zijn, laat je een faillissementsaanvraag als incassomiddel meestal door een specialist verzorgen. nl.legal verzorgt dit traject als incassobureau. Meer daarover lees je op nl.legal: faillissement aanvragen.